الشيخ فاضل اللنكراني
432
توضيح المسائل ( فارسي )
نمىخورد ووارثشان بجاى آنان است ، ولى اگر زارع بميرد وشرط كرده باشند كه خود زارع زراعت را انجام دهد ، مزارعه به هم مىخورد وچنانچه زراعت نمايان شده باشد ، بايد سهم أو را به ورثهاش بدهند وحقوق ديگرى هم كه زارع داشته ورثه أو ارث مىبرند ، ولى نمىتوانند مالك را مجبور كنند كه زراعت در زمين باقي بماند . مسأله 2297 - اگر بعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل بوده چنانچه تخم ، مال مالك بوده حاصل هم كه بدست مىآيد مال أو است واگر تخم مال زارع بوده زراعت هم مال أو خواهد بود ودر صورت أول لازم نيست مالك چيزى به زارع بدهد ، وهمينطور در صورت دوم لازم نيست زارع چيزى به مالك بدهد . مسأله 2298 - اگر تخم ، مال زارع باشد وبعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل بوده چنانچه مالك وزارع راضى شوند كه با اجرت يا بدون اجرت زراعت در زمين بماند اشكال ندارد ، واگر مالك راضى نشود ، پيش از رسيدن زراعت هم مىتواند زارع را وأدار كند كه زراعت را بچيند ، وزارع اگر چه راضى شود چيزى به مالك بدهد ، نمىتواند أو را مجبور كند كه اجاره بدهد وزراعت را در زمين باقي بگذارد . ونيز مالك هم نمىتواند زارع را مجبور كند كه اجاره بدهد وزراعت را در زمين باقي بگذارد . مسأله 2299 - اگر بعد از جمع كردن حاصل وتمام شدن مدت مزارعه ، ريشه زراعت در زمين بماند وسال بعد دو مرتبه حاصل بدهد ، چنانچه مالك وزارع از زراعت بطورى صرف نظر كرده باشند كه از ملكيت خود بيرون كرده باشند ، حكم مباهات را دارد ، واگر قرارداد كرده باشند كه همه محصول وريشه آن مشترك باشد بايد قسمت كنند واگر قرادادشان فقط در مورد محصول سال أول باشد محصول سال دوم مال صاحب تخم مىباشد .